Stichting:
"De dappere moeders in de Japanse Interneringskampen" Laan van Clingendael 47
2597  CB  Den Haag
070-3240933
info@dapperemoeders.nl

Dappere moeders

De moeder van Henriette was bij het uitbreken van de oorlog in het Verre Oosten een vrouw van 32 jaar die met drie kleine kinderen van onder de vijf jaar een comfortabel bestaan leidde in een royaal huis  met bedienden in Buitenzorg. Haar man was een adviseur van de Gouverneur Generaal Tjarda van Starkenborgh Stachouwer. Plotseling kwam daar een einde aan en 3 jaar lang belandde zij met haar kinderen in verschillende vouwenkampen. Het laatste in Kampong Makassar een berucht slecht kamp. Vliegende mieren en kikkers werden gevangen, doodgeslagen en gekookt om te overleven.   

Maar onafgebroken bleef haar moeder strijden om haar kinderen normen en waarden bij te brengen. Veertien vervallen bamboebarakken, tussen palmbomen, een badhuis en open latrines vol met vliegen. Zesendertighonderd vrouwen en kinderen opeengepakt in dit kamp, ieder gezinnetje had een leef- ruimte van 3 ½ vierkante meter.          

Zij leefden een collectieve lijdensweg. In heel Indië verbleven 65.000 à 70.000  vrouwen en kinderen onder dat soort erbarmelijke omstandigheden, vol onzekerheid waar hun man / vader was en met de kwellende vraag of hij nog wel leefde. De vrouwenkampen waren een traumatische ervaring voor allen die het meemaakten, maar het blijft als een rode draad  in hun herinnering; het geestelijk overleven; volharden tot het einde.

Ondanks de extreme ellende  hielden zij vast aan de eigen cultuur en beschaving.  Alleen lijdelijk verzet tegen de bezetter was mogelijk en dat werd ook geboden, dit vaak tot woede en frustratie van de Japanners die gewend waren aan gedweeë, onverwijld gehoorzamende vrouwen.
Berooid kwamen deze mensen na de oorlog in Nederland  en konden nergens hun verhalen kwijt; men had er geen belangstelling voor. De Duitse bezetting en de "hongerwinter" werden overweldigend over hen uitgestort. Alleen dat leed bestond , de rest telde niet. Diezelfde ervaring hadden óók degenen die terugkeerden uit Duitsland uit de concentratiekampen!

Op het lesrooster van onze vaderlandse geschiedenis kwam de oorlog in het Verre oosten nauwelijks aan bod. Door bepaalde politieke partijen werden zij afgeschilderd als "vuile kolonialen" die de Indonesiërs uitbuitten, volledig voorbijgaand aan het feit dat héél Nederland er van geprofiteerd had; immers vóór de oorlog kwam 25% van het nationale inkomen uit Indië.
Men wist eigenlijk alleen dat twee atoombommen een eind hadden gemaakt aan de oorlog in het Verre Oosten. Maar niet dat daardoor de massamoord   op alle krijgsgevangenen inclusief de burgergeïnterneerden en de vrouwen met hun kinderen was voorkomen. In haar boek heeft de vermaarde Amerikaanse historica Linda  Goetz-Holmes  dit na een uitgebreid onderzoek bekend gemaakt. Men leze haar boek "Unjust enrichment", boeiend en vlot geschreven. Het NIOD was niet op de hoogte van dit feit en is hier enige jaren geleden door een kampkind /* op geattendeerd!

Het rapport dat de Japanse Luitenant Generaal Reikichi Tada heeft opgesteld voor zijn bazen in Tokio zal voor velen verhelderend zijn; ja voor enkele wijsneuzen die denken alles te weten over de oorlog tegen Japan zal het waarschijnlijk zelfs een openbaring zijn. Binnen enkele decennia zal geen enkele kampbewoner nog in leven zijn. Daarom moeten de herinneringen aan die tijd levend blijven, voor de toekomst bewaard  en overgedragen worden aan het nageslacht.            

/*   zijn naam is bekend bij de Stichting “De dappere moeders in de Japanse interneringskampen “